قدرت ایران، الگوی تحسین‌برانگیز اعراب

خبرگزاری قدس(قدسنا) | گزارش اکونومیست

برخی حاکمان جهان عرب از پادشاهان گرفته تا ژنرال‌هایی که به مقام ریاست‌جمهوری رسیده‌اند، تمام تلاش خود را کردند تا روایت مطلوب و خاص خود را از جنگ محور آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران به افکار عمومی تحمیل کنند.

از این رو، رسانه‌های دولتی این کشورها، مدام ایران را به «تجاوزی بی‌دلیل»! متهم می‌کنند. افرادی که نسبت به ایران ابراز همدلی کردند، بازداشت و بعضی حتی با اتهام خیانت روبه‌رو شدند. بحرین،  قطر و امارات افرادی را که از حملات ایران یا پیامدهای آن فیلم گرفته بودند بازداشت کردند.

در بحرین تابعیت برخی افراد به دلیل حمایت ظاهری از ایران سلب شده است؛ تا جایی که هفتم می، معاون رئیس مجلس و دو نماینده دیگر تنها به خاطر زیر سؤال بردن اختیار پادشاه در این زمینه اخراج شدند. یکی از نمایندگان سابق بحرین می‌گوید: حکومت‌ها نمی‌خواهند کسی روایت رسمی را زیر سؤال ببرد.

با وجود این فشارها، مردم همچنان سؤال می‌پرسند. در بسیاری از کشورهای عربی، سرودی حماسی که از ایستادگی ایران در برابر آمریکا تمجید می‌کند به‌شدت محبوب شده است. در بخشی از این ترانه آمده: «مرا به خیابان‌های تهران ببر... پرچم عزت به دست ایرانیان برافراشته شده است».

بسیاری از اعراب که به رسانه‌های رسمی کشورشان بی‌اعتمادند، به شبکه «المیادین» لبنان که رویکردی واقع‌گرا و نزدیک به ایران دارد روی آورده‌اند. کمتر کسی چنین احساساتی را علنی بیان می‌کند، اما در محافل خصوصی بعضی‌ها می‌پرسند آیا پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه بیش از آنکه مانع حملات ایران شوند، خود باعث جذب این حملات نمی‌شوند؟

یک استاد دانشگاه در دوحه می‌گوید، «امروز این کشورها زیر چتر امنیتی آمریکا هستند، اما شاید فردا مجبور شوند برای جلوگیری از تهدید ایران، به تهران امتیاز اقتصادی بدهند و به‌جای غرامت یا باج، اسم آن را سرمایه‌گذاری بگذارند».

همدلی و همراهی برخی اعراب با ایران عمدتاً از دو عامل ناشی می‌شود:

نخست، خشم عمیق آنان از اسرائیل؛ به‌ویژه پس از کشتار غزه و حملات سنگین به لبنان و سوریه. یک پزشک جوان مصری که برای تماشای فیلمی ایرانی به سینما رفته بود، گفت: از هر مصری بپرسید، می‌گوید ما طرف کسی را می‌گیریم که از فلسطینیان حمایت کند. با وجود برخی اختلافات، ایران دست‌کم در برابر شیطان بزرگ و کوچک ایستاده است.

بعضی‌ها حتی از ناراحتی دولت‌های خلیج‌فارس لذت می‌برند؛ دولت‌هایی که در سال‌های اخیر روابطشان را با اسرائیل نزدیک‌تر کرده‌اند. در بحرین، برخی اعضای اخوان‌المسلمین با وجود سنی بودن در محافل خصوصی از حملات ایران به اسرائیل استقبال کرده‌اند.

دوم، گزاره مذهبی است. بسیاری از شیعیان ساکن کشورهای خلیج فارس پیوندهای مذهبی عمیقی با ایران دارند. در روستاهای شیعه‌نشین بحرین، پس از آنکه اسرائیل، رهبر ارشد ایران را ترور کرد، مردم برایش مراسم عزاداری برگزار کردند؛ شخصیتی که در آن کشور کوچک هواداران زیادی داشت.

صدها هزار ایرانی نیز در دبی زندگی می‌کنند، اما اکنون مدارس، باشگاه‌ها، بیمارستان و مسجد ایرانیان تعطیل شده‌اند. اخراج هزاران شیعه پاکستانی از امارات نیز احساس تبعیض و نارضایتی شیعیان را افزایش داده است.

حتی در مصر که پایگاه اصلی اهل سنت به شمار می‌رود، صحبت از افزایش علاقه به خاندان پیامبر اسلام (ص) به میان آمده است؛ شخصیت‌هایی که نزد شیعیان احترام ویژه‌ای دارند. یکی از مشاوران سابق ریاست‌جمهوری مصر گفت: مصری‌ها به ایرانی‌ها حس نزدیکی دارند. ما هم به خاندان پیامبر و زیارتگاه‌هایی مثل آرامگاه سیده زینب (س) و رأس الحسین (ع) در قاهره ارادت داریم.

با وجود این، کسانی نیز از آمریکا و اسرائیل می‌خواهند به حملاتشان ادامه دهند. برخی سنی‌ها، به‌ویژه در بحرین، نگران افزایش قدرت طرفداران ایران در کشورهایشان هستند و از کسانی که از حملات علیه شهرهایشان حمایت می‌کنند خشمگین‌اند.

سلفی‌های مصر نیز با تحریک احساسات فرقه‌ای هشدار می‌دهند که نباید به شیعیان قدرت بیشتری داد. اما به نظر می‌آید این نوع نفرت فرقه‌ای دیگر مانند گذشته اثرگذار نیست.

چیزی که بیشتر جلب توجه می‌کند، آمادگی بسیاری از مردم برای ترجیح احساسات و باورهایشان بر منافع شخصی و اقتصادی‌شان است. بسیاری از کارگران مهاجر عرب پس از از دست دادن شغل‌هایشان در کشورهای عربی خلیج فارس به وطن بازگشته‌اند و میزان پولی که برای خانواده‌هایشان می‌فرستادند به‌شدت کاهش یافته است.

حتی در کشورهای نفت‌خیز هم قیمت سوخت رو به افزایش است. آیا این فضای فکری می‌تواند پیامد سیاسی داشته باشد؟ برخی عرب‌ها رهبران مطیع و محافظه‌کار خود را با رهبران و فرماندهان ایرانی مقایسه می‌کنند؛ فرماندهانی که با وجود همه فشارها و مخاطرات، دست‌کم آماده جنگیدن هستند.

یکی از آنها گفت، «واکنش ایران باعث شده است قدرتمند و مقاوم به نظر آیند». در مقابل، بسیاری از رهبران مقتدرنمای عرب بسیار ضعیف جلوه می‌کنند. همان پزشک جوان مصری با عصبانیت می‌گوید، «قلدرهای ما در واقع ترسو هستند». گرچه اکنون این حرف‌ها و حمایت‌ها، پنهانی و در خفا زده می‌شود؛ اما شاید برای همیشه این‌گونه نماند.

انتهای پیام/20